Systemy ERP a planowanie w zakładach produkcyjnych

 W opinii wielu menedżerów systemy ERP (Enterprise Resource Planning) umożliwiają skuteczne koordynowanie działań i planowanie w zakładach produkcyjnych. W rzeczywistości są to raczej złożone systemy baz danych, korzystające z prostych, sztywnych reguł planowania. Tworzone za ich pomocą plany są na ogół wykonalne, ale rzadko pozwalają w pełni wykorzystać potencjał przedsiębiorstwa. Te zakłady, które chcą działać na podstawie rzeczywiście optymalnych planów produkcji, powinny wykorzystać możliwości zawarte w zaawansowanych systemach planowania (APS – Advanced Planning and Scheduling).

Oprogramowanie APS to systemy analityczne, których celem jest analiza danych, prognozowanie, symulacja i optymalizacja przy pomocy zaawansowanych algorytmów planowania. ERP to natomiast systemy transakcyjne, których zasadniczym celem jest gromadzenie, przetwarzanie i udostępnianie informacji.

Wady tradycyjnych systemów planowania

Za planowanie produkcji w ERP najczęściej odpowiada moduł planowania zasobów produkcyjnych (MRP II – Manufacturing Resource Planning). Stanowi on ewolucyjne rozwinięcie  modułu planowania zapotrzebowania materiałowego (MRP – Materials Requirements Planning). Niemniej nawet moduły MRP II wciąż posiadają istotne słabości i ograniczenia:

  • model dekompozycji dużych i złożonych zadań planowania na wiele zadań małych i łatwiejszych,
  • brak jasno sformułowanych celów planowania, kryteriów optymalizacji,
  • stosowanie prostych reguł (heurystyk) planowania, np. przy planowaniu partii: stały cykl, stała wielkość partii
  • założenie, że normatywny cykl produkcyjny jest stały, niezależny od aktualnego obciążenia,
  • ignorowanie ograniczonej wielkości zasobów, takich jak czas pracy maszyn.

W jaki sposób systemy ERP określają plany jako wykonalne? Przede wszystkim dzięki różnorakim zapasom, rezerwom:

  • materiałów,
  • półwyrobów (produkcja w toku),
  • wyrobów finalnych,
  • czasu realizacji zleceń
  • zdolności produkcyjnej.

Systemy ERP mogą uczynić plan wykonalnym także dzięki działaniom korygującym:

  • podziałowi partii na cześć priorytetową i tą wykonywaną normalnie,
  • nadgodzinom pracowników,
  • realizacji zleceń z opóźnieniem.

Cechy systemu APS – zaawansowane planowanie w zakładach produkcyjnych

Systemy APS swoje działanie opierają na algorytmach optymalizacyjnych, pozwalających na znalezienie najlepszych rozwiązań w określonym czasie. Do tych algorytmów zaliczyć możemy między innymi:

  • algorytmy genetyczne
  • SB – przesuwanie wąskiego gardła
  • TABU – poszukiwanie z zakazami
  • symulowanego wyżarzania

Zawarte w systemach APS modele matematyczne pozwalają uwzględniać wiele konkurencyjnych, wzajemnie wykluczających się celów i reguł planowania. Dzięki nim planista ma możliwość zastosowania optymalizacji wielokryterialnej. W celu uniknięcia negatywnych skutków dekompozycji zadań APS integrują wiele zadań planowania, które w tradycyjnym ERP (MRPII) rozwiązywane są niezależnie. Stopień integracji może być bardzo różny w zależności od złożoności procesu produkcyjnego, m.in. liczby wyrobów finalnych i półwyrobów, ich marszrut, a także liczby i konfiguracji krytycznych zasobów.

Dzięki systemom APS można zdefiniować szereg szczególnych uwarunkowań występujących w danym procesie produkcyjnym. Wymienić tutaj można m.in.:

  • podział partii produkcyjnej na partie transportowe,
  • wymóg równoczesnego rozpoczęcia lub zakończenia grupy operacji,
  • konieczność wykonywania kolejnych operacji danego wyrobu lub maszyny bez przerw,
  • przezbrojenia różnego typu,
  • zmienna długość operacji,
  • pracownicy o wielu kwalifikacjach (macierz kompetencji).

Systemy APS pozwalają zintegrować zadania planowania zaopatrzenia, produkcji i dystrybucji. Natomiast dzięki wykorzystaniu funkcji wspólnego planowania (collaborative planning), można dzięki nim jednocześnie koordynować plany wielu współpracujących ze sobą przedsiębiorstw.

Autor artykułu
Poleć innym
Share on linkedin
LinkedIn
Share on facebook
Facebook
Share on twitter
Twitter

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *