Na czym polega śledzenie numeru seryjnego w procesie produkcji?
Śledzenie numeru seryjnego to proces polegający na przypisaniu każdemu egzemplarzowi unikalnego identyfikatora i zarejestrowaniu każdego zdarzenia z jego życia. Numer seryjny należy do pojedynczego, unikalnego egzemplarza fizycznego i nigdy nie jest ponownie wykorzystywany.
Serializacja obejmuje szeroki zakres danych z różnych obszarów, w tym przede wszystkim:
- Zakup i odbiór – który dostawca wysłał artykuł lub jego komponenty, na podstawie którego zamówienia zakupu i kiedy urządzenie dotarło?
- Produkcja – jakie zlecenie produkcyjne zostało wykonane, przez jakie operacje przeszło i jakie komponenty zostały w nim użyte?
- Zapasy – gdzie były przechowywane i jak były przemieszczane?
- Sprzedaż – które zamówienie zostało wysłane i który klient je odebrał?
- Obsługa posprzedażna – status gwarancji, zwroty i rejestry napraw.
Proces śledzenia numerów seryjnych polega na rejestrowaniu różnych czynności związanych z artykułem i powiązaniu ich z identyfikatorem. Serializacja obejmuje zatem szerszy obszar niż prosty system zarządzania zapasami, który śledzi ilości i lokalizacje. Numer seryjny pozwala śledzić artykuł przez cały cykl życia produktu.
Numery seryjne są naturalnym elementem produkcji dyskretnej (w przeciwieństwie do procesowej), ponieważ produkcja dyskretna generuje policzalne jednostki, które mogą nosić indywidualne oznaczenie. Dystrybutorzy używają ich z tego samego powodu co producenci, śledząc jednostki, których nie wyprodukowali, ale za które nadal odpowiadają.
Numery seryjne a numery partii, numery partii i kody SKU
Numer seryjny to jeden z trzech identyfikatorów używanych przez większość producentów. Każdy z nich odpowiada na inne pytanie.
- Kod SKU identyfikuje odrębny typ produktu. Każda jednostka tego produktu ma ten sam kod, co czyni go przydatnym do określania stanów magazynowych i zamawiania, ale bezużytecznym do odróżniania poszczególnych jednostek.
- Numer partii identyfikuje grupę wyprodukowanych (partia) lub odebranych/przechowywanych artykułów. Pozwala zawęzić ewentualny problem jakościowy do serii lub dostawy.
- Numer seryjny identyfikuje dokładnie jeden artykuł.
Kiedy producenci i dystrybutorzy powinni wprowadzać numery seryjne?
Jeśli w Twojej działalności najważniejsza jest odpowiedź na pytanie: „który proces był wadliwy”, śledzenie partii będzie wystarczające. Jeśli natomiast pytanie brzmi „który klient ma ten konkretny, wadliwy egzemplarz, z czego dokładnie się składa i czy jest nadal objęty gwarancją”, to odpowiedź znajdziesz tylko po numerze seryjnym.
Ale odpowiedź na tak precyzyjne pytanie ma swoją cenę. Pełne śledzenie jednostki z numerem seryjnym oznacza jej skanowanie i cyfrowe zapisywanie każdej czynności z nią związanej.
Serializacja zazwyczaj się opłaca wtedy, jeśli:
- Przepisy wymagają prowadzenia dokumentacji na poziomie poszczególnych jednostek. Dotyczy to m.in.: urządzeń medycznych, leków, przemysłu lotniczego i kosmicznego, broni palnej, elementów bezpieczeństwa samochodowego.
- Gwarancja i obowiązek serwisowy dotyczą konkretnego urządzenia, a nie zamówienia.
- Wartość jednostkowa artykułu jest na tyle wysoka, że koszty znakowania i śledzenia są akceptowalne.
- Istnieje wysokie ryzyko fałszerstwa lub oszustwa przy zwrocie towaru.
- Awaria pojedynczej jednostki niesie za sobą istotne konsekwencje dla bezpieczeństwa.
Jakie dane należy powiązać z numerem seryjnym?
Numer seryjny jest wart tyle, ile kryjące się za nim zgromadzone dane. Zapisy te są tworzone etapami. Najważniejsze etapy powiązane są z następującymi obszarami:
- Pochodzenie i potwierdzenie odbioru. Dane dotyczące tego, który dostawca wysłał towar, na podstawie którego zamówienia, kiedy on dotarł i co wykazała kontrola przy odbiorze.
- Produkcja. Informacje dotyczące zlecenia produkcyjnego, w wyniku którego powstał artykuł, operacje, które zostały wykonane, stanowiska robocze i operatorzy zaangażowani w produkcję oraz znaczniki czasu.
- Jakość. Wyniki kontroli jakości, wszelkie stwierdzone niezgodności i ewentualne niedoróbki.
- Stan zapasów. Dzięki temu wiesz czy jednostka znajduje się na półce, jest zarezerwowana/ w trakcie realizacji zlecenia, czy już opuściła magazyn.
- Obsługa posprzedażna. Początek i koniec gwarancji, historia RMA, zapisy serwisowe i naprawcze, części zamontowane podczas naprawy oraz aktualny właściciel artykułu.
Korzyści ze śledzenia numeru seryjnego
Śledzenie numeru seryjnego pozwala na szybsze określenie przyczyny źródłowej problemu, ukierunkowane wycofania produktu, udokumentowaną odpowiedź dla audytora, bezpośrednią odpowiedź dla klienta. Inne sytuacje ukazujące zalety śledzenia numeru seryjnego to:
Oszustwa związane ze zwrotami stają się coraz poważniejsze. Klient kupuje nowy sprzęt, a następnie zwraca starszy, uszkodzony egzemplarz tego samego modelu, aby uzyskać zwrot pieniędzy. Bez numerów seryjnych nie da się ich odróżnić w punkcie zwrotów. Dzięki nim pracownik może sprawdzić, czy dany sprzęt został kiedykolwiek sprzedany danemu klientowi. Ta sama kontrola dotyczy towarów pochodzących z szarej strefy.
Roszczenia gwarancyjne przestają być kwestią sporną. Data wysyłki, konkretny klient i okres gwarancji to fakty związane bezpośrednio z urządzeniem. Roszczenia złożone w okresie gwarancji są szybko uwzględniane. Roszczenia złożone poza okresem gwarancji można szybko odrzucić i przedstawić klientowi dowody.
Jak wdrożyć śledzenie numeru seryjnego w siedmiu krokach
Wdrożenie numerów seryjnych to nie tyle projekt, co zbiór decyzji, które podejmuje się raz, a następnie konsekwentnie stosuje.
- Zaprojektuj schemat numeracji. Wybierz czy będzie on sekwencyjny czy losowy, czytelny dla człowieka czy nie (Printer Tracking Dots, cyfrowe znaki wodne), z cyfrą kontrolną czy nie.
- Zdecyduj, gdzie numer zostanie przypisany. Przy odbiorze zakupionych komponentów, podczas konkretnej operacji, podczas kontroli końcowej lub przy pakowaniu. Przypisz numer przy pakowaniu, a wszystko, co dzieje się wcześniej, będzie niewidoczne dla tego numeru seryjnego. Przypisz numer wcześniej, a zdobędziesz więcej informacji.
- Dopasuj nośnik do żywotności produktu. Etykiety nadają się do towarów przeznaczonych do przechowywania wewnątrz pomieszczeń. Bezpośrednie znakowanie części jest opłacalne w przypadku produktów narażonych na działanie ciepła, chemikaliów lub ścieranie. RFID sprawdza się tam, gdzie skanowanie w linii wzroku nie jest możliwe.
- Zdefiniuj, co jest rejestrowane w każdym punkcie skanowania. Każdy skan powinien odpowiadać na pytanie, które ktoś faktycznie zada.
- Połącz komponenty z gotowym produktem. Połączenie artykuł nadrzędny-podrzędny, tworzone w ramach zlecenia produkcyjnego, łączy numery partii materiałów z historią produktu.
- Przeprowadź pilotaż na jednej linii produktów. Przeprowadź produkt reprezentatywny przez pełny cykl, wliczając zwrot, jeśli to możliwe. Miesiąc rzeczywistego użytkowania ujawnia więcej luk niż jakiekolwiek planowanie.
- Napisz procedurę wyjątku. Nieczytelne znaki, pominięte skany, przeróbki, skasowane numery seryjne, jednostki ponownie wydane po naprawie.
Jak wybrać oprogramowanie do śledzenia numerów seryjnych?
Historia artykułu powinna obejmować cały proces logistyczno-produkcyjny, od zakupów, przez produkcję, magazynowanie i sprzedaż. Oznacza to, że oprogramowanie śledzące numery seryjne musi obejmować cały łańcuch dostaw, w którym funkcjonuje dany artykuł.
W systemach Qguar numery seryjne są śledzone w partiach magazynowych i mogą być przypisywane ręcznie, zbiorczo lub za pomocą skanera. W zamówieniach produkcyjnych można powiązać numery seryjne zużytych komponentów bezpośrednio z numerem seryjnym gotowego produktu, co zapewnia pełną identyfikowalność. Każda jednostka posiada własną historię statusu i zdarzeń oraz integruje się z systemem zwrotów od klientów (RMA), aby automatycznie rejestrować szczegóły dotyczące zwrotów i serwisu. Kontrole jakości oraz zmiany w zestawieniach materiałowych (BOM) są zintegrowane w systemie.
Często zadawane pytania (FAQ)
Czym numer seryjny różni się od kodu SKU lub kodu kreskowego?
Numer seryjny identyfikuje konkretną jednostkę, natomiast kod SKU identyfikuje typ lub wariant produktu wspólny dla wielu jednostek. Kod kreskowy to czytelny maszynowo sposób kodowania informacji, który może zawierać kod SKU, numer seryjny lub inny identyfikator.
W jaki sposób śledzenie numerów seryjnych pomaga w zarządzaniu zapasami?
Śledzenie numerów seryjnych zapewnia przejrzystość i identyfikowalność na poziomie jednostki w całym procesie przemieszczania zapasów. Umożliwia firmom wgląd w status, lokalizację i historię poszczególnych pozycji, co pomaga usprawnić kontrolę zapasów, identyfikowalność, zarządzanie jakością i wycofywanie produktów z rynku.
Jakie są korzyści ze śledzenia numerów seryjnych w zarządzaniu gwarancją?
Śledzenie numerów seryjnych pozwala firmom zidentyfikować konkretny egzemplarz objęty gwarancją i uzyskać dostęp do jego historii. Ułatwia to weryfikację roszczeń gwarancyjnych, śledzenie czasu i miejsca sprzedaży lub produkcji danego egzemplarza, zarządzanie naprawami i wymianami oraz prowadzenie dokładnej dokumentacji serwisowej.
