Konfiguracja produktu umożliwia personalizację artykułów bez konieczności projektowania każdego zamówienia od podstaw. Dzięki predefiniowanym opcjom i regułom, producenci mogą zaoferować klientom większy wybór, zachowując jednocześnie powtarzalność i łatwość zarządzania produkcją. Z artykułu dowiesz się m.in.:
- Czym jest konfiguracja produktu?
- Poznasz przykład konfiguracji produktu.
- Czym różni się konfiguracja sprzedaży a konfiguracja produktu.
- Jakie są rodzaje konfiguracji produktu.
- Poznasz korzyści z konfiguracji produktu dla producentów.
- Jakie wyzwania związane są z konfiguracją produktu.
Czym jest konfiguracja produktu?
Konfiguracja produktu to proces dostosowywania produktu do potrzeb klienta, z zachowaniem ograniczeń technicznych i biznesowych producenta. Opiera się na predefiniowanych regułach, aby zapewnić możliwość wytworzenia każdego wariantu produktu. Reguły konfiguracji produktu określają również prawidłowe materiały, etapy produkcji, koszty, cenę i czas realizacji dla każdego zamówienia.
Konfiguracja produktu pozwala producentom dostosowywać produkty do specyficznych potrzeb klientów, bez konieczności pełnej personalizacji projektów. Jest to kluczowe dla masowej personalizacji, strategii mającej na celu wytwarzanie spersonalizowanych produktów przy niemal takich samych kosztach i wydajności jak produkcja masowa.
Przykład konfiguracji produktu
CMPL to lider logistyki samochodowej w Polsce. Jako jedna z największych firm w tym sektorze, od blisko 30 lat nieustannie wspiera producentów i importerów nowych samochodów, dostarczając rozwiązania na najwyższym poziomie. W halach technicznych CMPL wykonywane jest m.in. mycie pojazdów, doposażenie poprzez specjalistyczne montaże oraz przeglądy przedsprzedażne (PDI).
Na filmie poświęconym zarządzaniu procesami produkcyjnymi w firmie CMPL, Z-ca Dyrektora Centrum Samochodowego Mszczonów, Pani Małgorzata Radoch, komentuje potrzeby klientów oraz rolę systemów IT w sposób następujący:
W naszych centrach dystrybucyjnych w Polsce, w oparciu o technologiczne instrukcje producentów, realizujemy specjalistyczne usługi techniczne. Zmieniające się wytyczne klientów oraz wprowadzanie nowych typów usług wymaga od nas ciągłej adaptacji – dlatego tak ważna jest elastyczność naszych systemów informatycznych. W tym zakresie wspierają nas systemy MES i APS firmy Quantum, które dzięki otwartym interfejsom umożliwiają nam dostęp do danych o każdej wykonywanej operacji.
Firma CPML przy konfiguracji produktu wykorzystuje oprogramowanie do planowania produkcji Qguar APS oraz system zarządzania produkcją Qguar MES. System MES rozpoczyna zarządzanie montażem od weryfikacji wiedzy personelu na temat konkretnego procesu. Po zapoznaniu się ze szczegółową instrukcją, zwaną biuletynem, operator potwierdza ten fakt w systemie. Następnie realizowane są kolejne operacje montażowe, od instalacji akcesoriów po doposażenie pojazdów, zgodnie z indywidualnymi wymaganiami klientów.
Każdy etap jest rejestrowany i raportowany w Qguar MES, a dane o operacjach gromadzone są w systemie, co umożliwia ich późniejszą analizę i doskonalenie procesów. System pozwala na precyzyjną synchronizację procesów a każda operacja jest realizowana zgodnie z najwyższymi standardami oferowanymi klientom przez CMPL.
Konfiguracja sprzedaży a konfiguracja produktu
Chociaż konfiguracja sprzedaży i konfiguracja produktu są często używane zamiennie, należy rozróżniać te dwa pojęcia.
Konfiguracja produktu definiuje to, co sprzedajesz. Firmy wykorzystują konfigurację produktu do definiowania opcji, funkcji i akcesoriów, spośród których mogą wybierać klienci.
Konfiguracja sprzedaży to część konfiguracji produktu zorientowana na sprzedaż. Określa ona sposób sprzedaży wariantów produktu klientom. Obejmuje to wykorzystanie narzędzi CPQ do wyboru opcji produktu dla klientów, obliczania kosztów i cen oraz generowania ofert.
Rodzaje konfiguracji produktu
Konfiguracja produktu oparta na opcjach
Konfiguracja produktu oparta na opcjach polega na tym, że klienci wybierają produkty z predefiniowanej listy opcji.
Działa to jak katalog produktów, w którym klienci wybierają produkt bazowy, a następnie mają listę opcji, które mogą dodać. Rozważmy na przykład zakup samochodu. Możesz wybrać model samochodu, który Cię interesuje, ale potem otrzymujesz opcje wyboru koloru, pojemności silnika lub wnętrza.
Konfiguracja oparta na opcjach jest powszechna w produkcji konfigurowanej na zamówienie (CTO), w której klient dokonuje wyboru spośród wstępnie zdefiniowanych opcji, a producent tworzy gotowy produkt zgodnie z tym wyborem.
Konfiguracja produktu oparta na regułach
Gdy konfiguracja produktu jest oparta na regułach, opcje produktu są automatycznie dozwolone, blokowane lub wymuszane na podstawie predefiniowanej logiki. Na przykład konfiguracja produkcyjna oparta na regułach dla producenta laptopów może wyglądać następująco:
- Klient wybiera opcję produktu: wysokowydajny procesor graficzny;
- Bloki systemowe konfiguracji produktu: standardowe zasilanie;
- System konfiguracji produktu wymusza: ulepszony zasilacz.
W innej sytuacji wybór konkretnego rozmiaru obudowy może automatycznie ograniczyć liczbę dostępnych procesorów. System radzi sobie ze wszystkimi tymi ograniczeniami, bez konieczności zrozumienia przez użytkownika podstawowych zależności. Ten typ konfiguracji produktu sprawdza się najlepiej w przypadku złożonych produktów z wieloma zależnościami, takich jak elektronika czy sprzęt przemysłowy.
Konfiguracja oparta na wiedzy
Konfiguracja produktu oparta na wiedzy jest stosowana głównie w przypadku złożonych, wysoce zaawansowanych technicznie produktów. Ta forma konfiguracji produktu opiera się na bazie wiedzy dotyczącej reguł inżynieryjnych, logiki produktu i ograniczeń biznesowych, aby określić wykonalność produkcji.
Zamiast po prostu wybierać spośród predefiniowanych opcji, konfiguracja oparta na wiedzy opiera się na złożonych danych wejściowych. Na przykład, system konfiguracji oparty na wiedzy może określić, czy wybrany silnik jest wystarczająco mocny, aby sprostać wymaganemu obciążeniu lub czy wybrane materiały są odporne na wilgoć.
Konfiguracja oparta na wiedzy dobrze sprawdza się w produkcji inżynieryjnej na zamówienie (ETO), która wymaga systemu konfiguracji obsługującego niekompletne wymagania, zależności na poziomie systemu oraz przypadki, gdy przed rozpoczęciem produkcji konieczne są prace inżynieryjne.
Korzyści z konfiguracji produktu dla producentów
Wydajność operacyjna
Jedną z głównych zalet konfiguracji produktu jest to, że może ona zwiększyć przewidywalność i niezawodność produkcji. Ponieważ zespoły pracują w oparciu o gotowe konfiguracje, a nie jednorazowe projekty, praca w każdym dziale staje się bardziej efektywna.
Dział inżynierii nie musi weryfikować specyfikacji z produkcją, dział produkcji nie musi pracować nad produktami w pełni dostosowanymi do potrzeb klienta, a dział zaopatrzenia może dokładnie planować zakupy bez konieczności wprowadzania zmian w ostatniej chwili.
Poprawa jakości
Jeśli masz do czynienia z produktami w pełni personalizowanymi, kontrola jakości może stanowić wyzwanie. Ponieważ projekty, komponenty i procesy produkcyjne różnią się w zależności od zamówienia, każda kontrola wymaga ponownej oceny. Utrudnia to wykrycie błędów, ponieważ nie ma ustalonych punktów odniesienia, na których można by się oprzeć.
Jednak dzięki konfiguracji produktu zespoły kontroli jakości stale testują te same komponenty, co ułatwia standaryzację procedur kontroli jakości, identyfikację powtarzających się problemów i poprawę dokładności testów w dłuższej perspektywie.
Mniej przeróbek i odpadów produkcyjnych
Konfiguracja produktu redukuje również liczbę przeróbek i braków, ponieważ warianty produktu są predefiniowane i standaryzowane. Zespoły pracują w oparciu o sprawdzone projekty, konfigurowalne zestawienia materiałowe (BOM) i dobrze poznane procesy produkcyjne. Ponieważ te same konfiguracje są produkowane wielokrotnie, potencjalne problemy można zidentyfikować i rozwiązać na wczesnym etapie, zamiast odkrywać je ponownie przy każdym nowym zamówieniu.
Ponieważ warianty produktów są predefiniowane i ustandaryzowane, zmniejsza się również liczba przeróbek i braków. Konfiguracja produktu pozwala pracować w oparciu o sprawdzone projekty, konfigurowalne zestawienia materiałowe (BOM) i dobrze poznane procesy produkcyjne. Te same warianty produktu są tworzone wielokrotnie, co ułatwia wczesną identyfikację i rozwiązywanie problemów, zamiast odkrywać je na nowo przy każdym nowym zamówieniu.
Obniżone koszty zapasów
Nadmiar zapasów wyrobów gotowych może zwiększyć koszty utrzymania, zamrożenie kapitału i ryzyko braku zapasów (szczególnie w przypadku wariantów o niskiej rotacji). Konfiguracja produktu może zmniejszyć te ryzyka.
Zamiast magazynować każdy możliwy wariant produktu, możesz magazynować tylko komponenty i podzespoły, a następnie składać je w gotowe produkty, gdy klienci zamówią konkretne warianty produktu. Takie podejście nazywa się montażem na zamówienie (ATO). Wykorzystując w ten sposób konfigurację produktu, możesz zmniejszyć ryzyko martwych zapasów, obniżyć koszty utrzymania i uwolnić kapitał.
Doświadczenie klienta
Konfiguracja produktu może również poprawić doświadczenia klienta. Po pierwsze, konfiguracja produktu może przyspieszyć proces sprzedaży i wyceny. Zespoły sprzedaży mogą korzystać z oprogramowania CPQ, aby określić ceny, wykonalność zamówienia i terminy realizacji. To nie tylko przyspiesza proces wyceny, ale także gwarantuje, że zamówienia klientów zostaną zrealizowane terminowo.
System zapewnia również klientom bardziej spersonalizowane produkty. Dzięki konfiguracji produktów, klienci mogą wybierać spośród różnych wariantów, aby znaleźć produkt najlepiej odpowiadający ich potrzebom.
Wreszcie, ponieważ producenci mogą testować powtarzalne komponenty i wykrywać problemy na wcześniejszym etapie, klienci mają większe szanse otrzymać produkty spełniające ich oczekiwania, co przekłada się na mniejszą liczbę zwrotów.
Wyzwania związane z konfiguracją produktu
Definiowanie reguł konfiguracji
Jednym z trudniejszych elementów konfiguracji systemu konfiguracji produktu jest zdefiniowanie reguł konfiguracji. Należy zdecydować, które opcje produktu zaoferować klientom, jednocześnie rozważając je pod kątem ograniczeń technicznych i biznesowych. Znalezienie równowagi między wykonalnością techniczną, możliwościami produkcyjnymi, wymaganiami klientów i ceną może stanowić poważne wyzwanie.
Zbyt wiele opcji produktów
Gdy klienci mają zbyt wiele opcji do wyboru, mogą czuć się przytłoczeni. Zbyt wiele opcji utrudnia również pewne prowadzenie klienta w procesie sprzedaży.
Ponadto, liczba zależności między opcjami może również powodować frustrację klientów. Na przykład, jeśli wybór konkretnego materiału ogranicza dostępne wykończenia, klienci mogą nie rozumieć, dlaczego niektóre opcje są zablokowane, a inne narzucone. Ta złożoność może sprawiać, że proces będzie wydawał się zagmatwany i nieprzewidywalny.
Wymagania dotyczące danych
Jednym z największych wyzwań związanych z konfiguracją produktu jest ciągła zmiana jego danych. Na przykład ceny materiałów mogą zmieniać się co miesiąc, czasy realizacji zamówień mogą ulegać korekcie, a nowe warianty produktu mogą wiązać się z koniecznością dodawania reguł zależności. Wraz ze wzrostem liczby wariantów produktu, zarządzanie danymi produktu staje się coraz trudniejsze. Jedna drobna, nieuwzględniona zmiana może wpłynąć na wiele obszarów produkcji.
Często zdarza się również, że dane produktowe znajdują się w oddzielnych systemach. Może to być PLM dla inżynierów, oprogramowanie CRM dla sprzedaży i MES dla pracowników hali produkcyjnej. Zarządzanie nimi w oddzielnych systemach może sprawić, że różne działy będą korzystać z różnych informacji.
Konfigurowalne BOM-y jako podstawa konfiguracji produktu
Dla producentów konfigurowalny BOM (zestawienie materiałów), zwany również macierzowym BOM, jest niezbędny do konfiguracji produktu.
Konfigurowalne zestawienie materiałów (BOM) zawiera wszystkie części, opcje i reguły potrzebne do wytworzenia szeregu wariantów produktu. Gdy klient wybiera produkt spośród predefiniowanych opcji, system wykorzystuje konfigurowalne zestawienie materiałów (BOM) do wygenerowania prawidłowej listy części dla tej konfiguracji. Eliminuje to konieczność tworzenia i utrzymywania oddzielnych zestawień materiałów (BOM) dla każdego wariantu produktu.
Konfigurowalny BOM stanowi punkt wyjścia dla wszystkich innych procesów produkcyjnych. Dostarcza niezbędnych danych, które umożliwiają kontrolę zapasów, ocenę wykonalności, konfigurację maszyn i realizację wszystkich etapów procesu dla każdego wariantu produktu.
Konfiguracja, cena, wycena (CPQ)
Konfiguracja, cena, oferta (CPQ) to rodzaj oprogramowania do konfiguracji produktów, które zapewnia zespołom sprzedaży ustrukturyzowany sposób konfigurowania produktów, obliczania cen i generowania dokładnych ofert dla klientów.
Dzięki CPQ Twoje zespoły sprzedaży mogą oferować opcje produktów w oparciu o predefiniowane reguły i mieć pewność, że każdy wariant produktu będzie zgodny z oczekiwaniami. Eliminuje to konieczność wymiany informacji między działami i znacznie zmniejsza ryzyko składania klientom ofert, których nie da się zrealizować.
Często zadawane pytania (FAQ)
Czym jest konfigurowalny BOM?
Konfigurowalne zestawienie materiałowe (zwane również macierzowym BOM) to narzędzie do planowania produkcji, które pozwala producentom dostosowywać zestawienie materiałowe do każdego indywidualnego zamówienia klienta. Podczas gdy typowe zestawienie materiałowe zawiera materiały potrzebne do wytworzenia jednego, stałego produktu, konfigurowalne BOM zawiera wszystkie części, opcje i reguły potrzebne do wytworzenia szeregu wariantów produktu. Po złożeniu zamówienia klienci mogą wybierać spośród różnych opcji produktu, a konfigurowalne BOM będzie się zmieniać, odzwierciedlając ich wybór.
Czym jest konfiguracja produktu w CPQ?
Konfiguracja produktu to pierwszy krok w procesie CPQ (Configure, Price, Quote). Na tym etapie zespół sprzedaży wybiera opcje produktu, które odpowiadają preferencjom klienta (np. materiały, wykończenie i dodatki). Zespoły sprzedaży zazwyczaj korzystają z oprogramowania CPQ do konfiguracji produktu, ponieważ oprogramowanie to zapewnia również, że konfiguracje są technicznie wykonalne i zgodne ze wszystkimi ograniczeniami biznesowymi.
Jaki jest przykład konfigurowalnego BOM-u?
Przykładem konfigurowalnego zestawienia materiałów (BOM) jest producent mebli, który produkuje stoły do jadalni z różnymi opcjami, takimi jak materiał blatu (dąb lub orzech), rozmiar blatu (mały lub duży) oraz styl nóg (nowoczesny lub rustykalny). Konfigurowalne zestawienie materiałów to pojedyncza lista materiałowa zawierająca wszystkie opcje produktu i ich kombinacje. Gdy klient wybierze konfigurację stołu, system generuje prawidłowe zestawienie materiałów, wskazując dokładnie, jakie materiały, wymiary i elementy nóg są wymagane.
